Некалькі дзён таму тры вядомыя беларускія брэнды адзення і этнатавараў – Honar, LSTR Adzieńnie і «Рагна» – паведамілі аб спыненні працы ўжо ў ліпені 2026 года. CityDog.io спытаў, што пра гэта думаюць беларусы (і паглядзеў, што пішуць у сацсетках).
Што здарылася?
10 ліпеня марка дызайнерскага адзення Honar паведаміла ў сацсетках, што завяршае працу з 19 ліпеня. У той жа дзень закрылася легендарная этнакрама «Рагна» на вуліцы Сухой у Мінску – яна прасоўвала вырабы народных рамеснікаў на працягу трынаццаці гадоў.
Праз два дні, 12 ліпеня, пра закрыццё абвясцілі і стваральнікі брэнда вулічнага адзення LSTR Adzieńnie. Прычым незадоўга да гэтага каманда паспела прэзентаваць новы святочны прынт да Купалля.
Чаму амаль адначасова закрыліся Honar, LSTR Adzieńnie і «Рагна»? Вось новыя падрабязнасці
Лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру Алесь Бяляцкі назваў закрыццё пляцовак чарговым крокам па русіфікацыі краіны: паводле яго слоў, услед за незалежнымі кніжнымі выдавецтвамі пад удар цяпер трапілі адзенне і прыкладное мастацтва. Праваабаронца падкрэсліў, што ў такіх умовах неабходна працягваць бараніць сваю культуру любымі даступнымі спосабамі.
Сілавікі ўзяліся за кнігавыдаўцоў і папулярызатараў беларускай мовы. Вось падрабязнасці
Блуза ад брэнда Honar. Фота: @honaradziennie, Instagram.com.
А вось што беларусы думаюць наконт закрыцця праектаў
Спыталі ў чытачоў CityDog.io, што яны думаюць наконт закрыцця праектаў і ці ёсць у іх гардэробах нешта ад гэтых брэндаў. І яшчэ зазірнулі ў сацсеткі – як там беларусы абмяркоўваюць гэтую тэму.
«Я ўчора плакала. Я і цяпер расказваю пра гэта, і ў мяне цякуць слёзы»
– Вельмі даўно, у 2014 годзе, калі мы ездзілі з калегамі ў камандзіроўку ў Амерыку, пазнаёміліся там з адным амерыканцам. Ён добра размаўляў па-руску і дапамагаў нам у вандроўцы. Нам захацелася яму аддзячыць і даслаць сувенір з Беларусі. І тады мы выбралі кашулю Honar – іх класічную белую кашулю са схаваным арнаментам.
Амерыканец гэты (а ён мужчына сталага ўзросту і такі дастаткова модны) быў проста ў захапленні і ад якасці, і ад ідэі. Ён казаў: «Божа, у Амерыцы гэтыя людзі былі б мільянерамі». Бо Амерыка – гэта краіна магчымасцей. Ну, прынамсі ў тыя часы.
Я сама заўсёды любіла дызайн LSTR, хоць гэта не мой стыль, скажам так. Але па іх рэчах ты заўсёды мог вызначыць «сваіх» людзей. Для сябе я заўсёды вылучала гэты брэнд, бо ён мякка прасоўваў нацыянальныя каштоўнасці. На жаль, у нашай краіне гэта небяспечна.
Ад LSTR у мяне ёсць світшот з «Цэнтральным» – важная для мяне рэч, настальгічная, з мінулага жыцця. Яшчэ ёсць цішотка з Палессем – мне яе падарыла падпісчыца, якая проста хацела мяне падтрымаць. І я сама вельмі часта набывала там мужу цішоткі, байкі, бо яны сапраўды класнай якасці.
Яшчэ быў адзін дызайн, які я не паспела набыць. І, на жаль, ужо ніколі не набуду. У іх было вельмі цікавае ружовае худзі з надпісам «Welcome to Belarus». На жаль, яны ўжо не паўтаралі яго з пэўных прычын.
.jpg)
Світшот з «Цэнтральным». Фота: @lstr_adziennie, Instagram.com.
Учора я плакала. Я і цяпер расказваю пра гэта, і ў мяне цякуць слёзы. Хаця гэта проста адзін з шэрага бізнесаў, якія закрыліся. Чарговы раз, чарговая хваля рэпрэсій. Я падыходзіла да іх за дзень да закрыцця і прасіла прадавачак: «Скажыце, што гэта проста распродаж, што ў вас усё добра». І яны нічога мне не адказалі. І я разумею чаму. Усе запужаныя. Мы дайшлі да таго, што людзі ўжо проста маўчаць. І думаеш: «Дзякуй богу, што яны на волі».
Я калісьці думала, што вось назапашу грошай і адкрыю свой брэнд. Цяпер я разумею, што гэта ў нашай краіне бессэнсоўна. Ты можаш 15 гадоў рабіць якасныя рэчы, укладацца ў абсталяванне, у развіццё, знаходзіць нейкія новыя дызайны, развіваць каманду, усё рабіць як мае быць. І цябе закрываюць адным днём. Усё. Ты звальняеш людзей і дзякуеш богу, што застаўся на волі.
І мне вельмі балюча, што на месцы якасных, класных брэндаў адкрываецца шараговае нішто. Проста цішотачка за 140 рублёў з вышыўкай арнаменту. Маўляў, «купляйце, які я малайчына» – ад чалавека, які піша гэтыя пасты па-руску. І вот гэта ўсё, новыя гэтыя рабяты, якія прыходзяць на зачышчаную паляну са сваім разуменнем беларускасці, ні халеры пра яе не разумеючы насамрэч… Мне крыўдна і вельмі балюча за людзей, якія рабілі класныя рэчы. Я напісала ў дырэкт ім, але разумею, што мне не адкажуць. Я ўсё разумею. Мы ўсе ўсё разумеем чарговы раз.
«Одно дело, когда бренды сами не выстояли – и закрылись. Совсем другая ситуация, когда государство решает, какие бренды могут существовать, а какие – нет»
– До того как появилась информация от правозащитников о том, что вся эта ситуация связана с приходом силовиков, я не считала закрытие какой-то большой потерей. На мой взгляд, эти три бренда остались немножечко в прошлом. Давным-давно, когда только начинали развиваться, они делали реально классное, важное дело, но как будто не адаптировались к современности – и их дизайны и товары остались на том же уровне, на котором были много лет назад.
Лично у меня ничего не было от них. Единственный дизайн, который мне понравился, – это Palessie от LSTR. И то они его спи*дили у американского бренда Patagonia.
.jpg)
Худзі «Палессе». Фота: Lstr.by.
Лагатып брэнда Patagonia. Фота: Pike.ru.
В последнее время появилось много беларуских брендов, которые тоже продвигают беларускасць, – и при этом они реально круто вписываются в современный гардероб, а не просто пилят вышиванку, грубо говоря.
Но повторюсь: такое мнение у меня было до того, как стало известно, что их закрытие – это не следствие какой-то экономической несостоятельности магазинов и кризиса, а то, что их вынудили. Одно дело, когда бренды сами не выстояли – и закрылись. Это нормально.
Но совсем другая ситуация, когда государство решает, какие бренды могут существовать, а какие – нет. Если у них были деньги, были возможности продолжать работу, значит, кто-то находил их для себя крутыми, красивыми и стильными. Это такое же давление на культуру, как закрытие издательств и всего остального.
«Это было хорошее качество и интересные дизайны»
– LSTR – это любовь. Очень нравились их вещи. Это было хорошее качество и интересные дизайны, крутые коллаборации. Моя любимая байка от них ездила со мной в каждое путешествие.
А вось што пішуць у сацсетках
«У краме Honar рэчы каштавалі як крыло ад самалёта і па якасці былі вельмі звычайныя. Зараблялі на патрыятызме», – адзначае dmitriisergei1.
«Страшна, што наступае эпоха фабрыкі “8 Марта” і суцэльных Дажынак», – піша echarde.
«Все уничтожается. Выжженная земля скоро останется. Ничего здесь не остается. С каждым годом все больше и больше беларуского закрывается. Сначала людей меньше в городах стало, теперь брендов практически не остается. Скоро ни людей, ни магазинов не останется. Чистейший коммунизм», – лічыць pitkaramkin.
«Самое прикольное, что, 45 лет прожив в Беларуси, я впервые услышал название этих брендов в тот день, когда они закрылись. Может, они просто реально на хер никому не нужны были?» – пытаецца voproshatel1984.
«Шмат разоў заходзіў, шчыра кажучы, малы выбар, памераў няма, а купіць каб купіць – такая сабе справа… Ты я ж лідскія кросы купляй дзе хочаш, шкарпэтак даўно не было, дызайн прынтоў клёвы, але лакальны, а ў кожным мястэчку свае фішкі, а не толькі пра Мінск. Напэўна, грошай няма на развіццё, і нічога не зробіш, шкада», – дзеліцца меркаваннем enzobuje.
«Дзіва, што яны яшчэ працавалі. Ідэі гуд, кошты вялікія, а якасць рэчаў вельмі розная. Дарэчы, набыў цішотку пра Серабранку. Дык яна амаль празрыстая, нібы тканіна была самая танная», – каментуе alexey.mars.radziuk.
«Час какошнікаў», – адзначае veta_velveta.
Перадрук матэрыялаў CityDog.io магчымы толькі з пісьмовага дазволу рэдакцыі. Падрабязнасці тут.
